Δημιουργία και αφήγηση ιστοριών

Σύμφωνα με την Ηρώ Μυλωνάκου – Κεκέ (2013) η δημιουργία και η αφήγηση ιστοριών είναι ένα διαχρονικά σημαντικό εκπαιδευτικό «εργαλείο». Τις συναντάμε σε όλους τους πολιτισμούς και σε διάφορους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας (τέχνη, θρησκεία, εκπαίδευση, κ.ά.) με πολλές μορφές και παραλλαγές.
Έτσι και ο κοινωνικός παιδαγωγός μπορεί να τις χρησιμοποιήσει για να καταπολεμήσει στερεότυπα, προκαταλήψεις, διακρίσεις και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για κοινωνική βελτίωση και αλλαγή.
Μάλιστα, το 2010 η Lee Anne Bell, τονίζοντας τη χρησιμότητα της αφήγησης ιστοριών ως προς την εξάλειψη των φυλετικών διακρίσεων, πρότεινε την εξής κατηγοριοποίηση:
1) Ιστορίες «αποθέματος»: είναι αυτές που διαχρονικά παρουσιάζουν κοινωνικά στερεότυπα.
2) Κρυφές ιστορίες: πρόκειται για την παρουσίαση φαινομενικά «τέλειων» καταστάσεων, που όμως μπορούν να εγείρουν τον προβληματισμό και την αμφισβήτηση.
3) Ιστορίες αντίστασης: οι ιστορίες που προσπαθούν να προβληματίσουν και να εμπνεύσουν, στοχεύοντας στην κοινωνική δικαιοσύνη και την αλλαγή μέσω της ευαισθητοποίησης και της κινητοποίησης των ανθρώπων.
4) Αναδυόμενες / τροποποιούμενες ιστορίες: είναι καινούριες ιστορίες, που μπορούν να «αναδυθούν» μέσα από τις ιστορίες αντίστασης και τις κρυφές ιστορίες και παρουσιάζουν νέες προοπτικές για τις ανθρώπινες κοινότητες, μακριά από διακρίσεις.
Επιπλέον, αποτελεσματική τεχνική για τον κοινωνικό παιδαγωγό θεωρείται και η «ιστορία εφαλτήριο», την οποία εμπνεύστηκε αρχικά ο Stephen Denning το 2011 στοχεύοντας στην αλλαγή και την ορθή διαχείριση της γνώσης σε επιχειρήσεις και οργανισμούς. Η ιστορία εφαλτήριο χαρακτηρίζεται από το ασυνήθιστο και το παράδοξο και τοποθετεί τον αφηγητή σε μια δυσχερή θέση, από την οποία φαίνεται να μην μπορεί να ξεφύγει. Όταν η τεχνική επιτυγχάνει, οδηγεί τους εκπαιδευόμενους σε μια διαφορετική θέαση των πραγμάτων και στη διάθεση για αλλαγή.
Μπορείτε να δείτε παραδείγματα τέτοιων ιστοριών εδώ.

Βιβλιογραφία:
Ηρώ Μυλωνάκου – Κεκέ, «Κοινωνική Παιδαγωγική: Θεωρητικές, Επιστημολογικές και  Μεθοδολογικές Διαστάσεις». Εκδόσεις Διάδραση.




Δημιουργός: Ελένη Κοντογιάννη

Είμαι φιλόλογος και εργάζομαι από το 1996 σε δομές τυπικής και μη τυπικής εκπαίδευσης. Από το 2016 είμαι μεταπτυχιακή φοιτήτρια στο ΠΤΔΕ του ΕΚΠΑ στην κατεύθυνση "Κοινωνικές Νευροεπιστήμες, Κοινωνική Παιδαγωγική και Εκπαίδευση". Δημιούργησα αυτό το blog στο πλαίσιο της διπλωματικής μου εργασίας, ώστε να ολοκληρώσω (επιτέλους!) τη φοίτησή μου. Ελάτε να συζητήσουμε για την Κοινωνική Παιδαγωγική και να μοιραστούμε τις εμπειρίες μας!

Αφήστε μια απάντηση