Ένα τολμηρό πείραμα ενάντια στον ρατσισμό

Το 1970 η Jane Elliott, δασκάλα της γ’ δημοτικού σε μια αγροτική περιοχή στην Iowa των ΗΠΑ, αποφάσισε να κάνει ένα τολμηρό κοινωνικό πείραμα, που συζητείται ακόμη και σήμερα, με κάποιους να το χαρακτηρίζουν «επικίνδυνο» και «ακραίο».

Προβληματισμένη από το κύμα ρατσιστικού μίσους που ακολούθησε τη δολοφονία του Martin Luther King και από το γεγονός ότι στο χωριό που εργαζόταν δεν υπήρχε ούτε ένας έγχρωμος, ήθελε να υποδείξει στους μαθητές της, με απόλυτα βιωματικό τρόπο, την ανοησία του ρατσισμού και των διακρίσεων.

Η Elliott μπήκε μια μέρα στην τάξη και άρχισε να υποστηρίζει ότι όσοι είχαν γαλανά μάτια ήταν ανώτεροι από εκείνους με καστανά. Χρησιμοποίησε διάφορα «επιχειρήματα» για να γίνει πειστική και χώρισε την τάξη σε «γαλανομάτηδες», που ήταν ευφυέστεροι και μπορούσαν να δίνουν διαταγές, και σε «καστανομάτηδες», που ήταν κατώτεροι και έπρεπε να υπακούν. Οι τελευταίοι, μάλιστα, έπρεπε να φορούν έναν διακριτικό γιακά για να ξεχωρίζουν.

Επιπλέον, οι γαλανομάτηδες θα απολάμβαναν και άλλα προνόμια, όπως την εύνοια της δασκάλας, μεγαλύτερο διάλειμμα, προτεραιότητα στην καφετέρια. Αντίθετα, οι καστανομάτηδες απαγορευόταν να παίζουν με τους «ανωτέρους» και να χρησιμοποιούν τα παιχνίδια της παιδικής χαράς την ώρα του διαλείμματος.

Τι ακολούθησε; Οι γαλανομάτηδες έγιναν αυταρχικοί, καταπιεστικοί και αλαζόνες, ενώ οι καστανομάτηδες ένιωθαν απαίσια, αυτοχαρακτηρίζονταν «αξιολύπητοι» και «βλάκες», με τις επιδόσεις τους να πέφτουν στο κατακόρυφο. Η δασκάλα παρατήρησε ότι «παιδιά που συνεργάζονταν θαυμάσια και συμπαθούσαν το ένα το άλλο, μετατράπηκαν σε μοχθηρά, βίαια και ρατσιστικά άτομα».

Μετά από λίγες μέρες, ωστόσο, η δασκάλα επανήλθε λέγοντας ότι είχε κάνει λάθος! Τελικά, οι καστανομάτηδες ήταν οι ανώτεροι και οι ρόλοι έπρεπε να αντιστραφούν. Οι γαλανομάτηδες φόρεσαν τους γιακάδες και ένιωσαν στο «πετσί» τους την κατάφωρη αδικία και όλα τα άσχημα συναισθήματα που βίωναν οι «κατώτεροι» συμμαθητές τους τις προηγούμενες μέρες.

Στο τέλος του πειράματος, η Elliott ξεκίνησε μια συζήτηση για το αν είναι σωστό να κρίνουμε κάποιον από το διαφορετικό χρώμα δέρματος ή ματιών ή από οτιδήποτε είναι διαφορετικό από εμάς. Τα παιδιά συμφώνησαν ομόφωνα πως δεν πρέπει να γίνεται αυτό και πέταξαν τους γιακάδες στο καλάθι των αχρήστων.

Τα διδάγματα, μετά από αυτό, ήταν πλέον αυτονόητα για τους μικρούς μαθητές…

Δείτε την ταινία:

Πηγές:
1)
https://antikleidi.com/2013/08/01/jane-elliot/
2)
http://www.enallaktikos.gr/ar7603el_mia-sxoliki-taksi-dixazetai-kastanoi-i-galanomatides-ena-peirama-gia-to-ratsismo-vinteo.html

Δημιουργία και αφήγηση ιστοριών

Πηγή: www.shutterstock.com

Σύμφωνα με την Ηρώ Μυλωνάκου-Κεκέ (2013) η δημιουργία και η αφήγηση ιστοριών είναι ένα διαχρονικά σημαντικό εκπαιδευτικό «εργαλείο». Τις συναντάμε σε όλους τους πολιτισμούς και σε διάφορους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας (τέχνη, θρησκεία, εκπαίδευση, κ.ά.) με πολλές μορφές και παραλλαγές.

Έτσι και ο κοινωνικός παιδαγωγός μπορεί να τις χρησιμοποιήσει για να καταπολεμήσει στερεότυπα, προκαταλήψεις, διακρίσεις και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για κοινωνική βελτίωση και αλλαγή.

Μάλιστα, το 2010 η Lee Anne Bell, τονίζοντας τη χρησιμότητα της αφήγησης ιστοριών ως προς την εξάλειψη των φυλετικών διακρίσεων, πρότεινε την εξής κατηγοριοποίηση:

  • Ιστορίες «αποθέματος»: είναι αυτές που διαχρονικά παρουσιάζουν κοινωνικά στερεότυπα.
  • Κρυφές ιστορίες: πρόκειται για την παρουσίαση φαινομενικά «τέλειων» καταστάσεων, που όμως μπορούν να εγείρουν τον προβληματισμό και την αμφισβήτηση.
  • Ιστορίες αντίστασης: οι ιστορίες που προσπαθούν να προβληματίσουν και να εμπνεύσουν, στοχεύοντας στην κοινωνική δικαιοσύνη και την αλλαγή μέσω της ευαισθητοποίησης και της κινητοποίησης των ανθρώπων.
  • Αναδυόμενες/τροποποιούμενες ιστορίες: είναι καινούριες ιστορίες, που μπορούν να «αναδυθούν» μέσα από τις ιστορίες αντίστασης και τις κρυφές ιστορίες και παρουσιάζουν νέες προοπτικές για τις ανθρώπινες κοινότητες, μακριά από διακρίσεις.

Επιπλέον, αποτελεσματική τεχνική για τον κοινωνικό παιδαγωγό θεωρείται και η «ιστορία εφαλτήριο», την οποία εμπνεύστηκε αρχικά ο Stephen Denning το 2011 στοχεύοντας στην αλλαγή και την ορθή διαχείριση της γνώσης σε επιχειρήσεις και οργανισμούς. Η ιστορία εφαλτήριο χαρακτηρίζεται από το ασυνήθιστο και το παράδοξο και τοποθετεί τον αφηγητή σε μια δυσχερή θέση, από την οποία φαίνεται να μην μπορεί να ξεφύγει. Όταν η τεχνική επιτυγχάνει, οδηγεί τους εκπαιδευόμενους σε μια διαφορετική θέαση των πραγμάτων και στη διάθεση για αλλαγή.

Μπορείτε να δείτε παραδείγματα τέτοιων ιστοριών εδώ.

Πηγή:
Ηρώ Μυλωνάκου-Κεκέ, «Κοινωνική Παιδαγωγική: Θεωρητικές, Επιστημολογικές και  Μεθοδολογικές Διαστάσεις». Εκδόσεις Διάδραση.



«Το Ταξίδι του Φερεϋντούν»: Μια διαπολιτισμική παρέμβαση

Το Ταξίδι Του Φερεϋντούν – Μια Διαπολιτισμική Παρέμβαση by helen kont on Scribd

Σχέδιο Μικροδιδασκαλίας 20΄ με θέμα: Προσφυγικό πρόβλημα και στερεότυπα

Γεια και χαρά σε όλους και όλες!

Σήμερα θέλω να μοιραστώ μαζί σας ένα σχέδιο μικροδιδασκαλίας που είχα εφαρμόσει σε πραγματική ομάδα ενήλικων εκπαιδευομένων και, κατόπιν, παρουσίασα στο πλαίσιο του μαθήματος «Κοινωνική Παιδαγωγική» του μεταπτυχιακού στο οποίο φοιτώ (και από το οποίο αποφοιτώ σύντομα, ελπίζω!).

Παρακάτω θα βρείτε το σχέδιο συνοπτικά, αλλά θα ήθελα να κάνω μερικές διευκρινίσεις, ώστε να βοηθηθεί όποιος θέλει να το χρησιμοποιήσει.

Όσον αφορά το παράρτημα, αυτό περιλαμβάνει φωτογραφίες ανθρώπων που είτε ζουν στο παρόν την προσφυγιά είτε την έχουν ζήσει κάποια στιγμή στο παρελθόν. Ανάμεσά τους αρκετοί διάσημοι.

Αφού τις μοίρασα σε όλους τους εκπαιδευόμενους, ξεκίνησα μια συζήτηση σχετικά με το προφίλ ενός πρόσφυγα με βασικό ερώτημα «Ποιοι από αυτούς θεωρείτε ότι είναι πρόσφυγες;«.

Όπως ήταν αναμενόμενο, οι περισσότεροι υπέδειξαν ως πρόσφυγες αυτούς που φαίνονται στις φωτογραφίες λυπημένοι και ταλαιπωρημένοι, ενώ κανείς δεν υπέδειξε κάποιον από τους διάσημους.

Επίσης, μπορείτε να δείτε περισσότερα για το video που συμπεριέλαβα στη μικροδιδασκαλία εδώ.

Ελπίζω να σας εμπνεύσει!

Υ.Γ: Μη διστάσετε να μοιραστείτε και τις δικές σας ιδέες!

Σχέδιο Μικροδιδασκαλίας by helen kont on Scribd

Υλικό για τη διαφορετικότητα, τον ρατσισμό και την ενδοσχολική βία

Πηγή: http://www.un.am

Συνάδελφοι και συναδέλφισσες, γεια σας και πάλι!

Παρακάτω θα βρείτε έναν κατάλογο που έφτιαξα με εκπαιδευτικό υλικό, ήδη δημοσιευμένο σε άλλους ιστότοπους, για τη διαφορετικότητα, τον ρατσισμό και την ενδοσχολική βία.

Αν θέλετε να προσθέσετε και άλλα links, αφήστε το σχόλιό σας κάτω από τo άρθρο.

Καλή συνέχεια σε όλους/όλες!